Uwagi do tekstu R. Zyzika

Oto garść uwag na marginesie lektury tekstu Radka.

1. W tekście padają dziwne sformułowania (jest ich dużo). Daję dwa przykłady, oba z początku strony 2:

“system prawny (rozumiany jako siatka pojęć o charakterze normatywnym)”

Czy to znaczy, że system prawny jest siatką pojęciową? To bardzo nieortodoksyjna wizja system prawa.

“Konsekwencją, albo przynajmniej uzasadnionym w sposób dostateczny wnioskiem…”

Jaka jest różnica pomiędzy pojęciem “konsekwencji” a “dostatecznie uzasadnionego wniosku”?

2. Mam wątpliwości co do sformułowania, które głosi, że “dotychczas” argumentacja filozoficzna wychodziła od tak czy inaczej rozumianej introspekcji. Wydaje mi się, że – np. na gruncie filozofii analitycznej – punktem wyjścia była analiza języka. We wszystkich zaś znanych mi orientacjach filozoficznych początkowym punktem odniesienia jest dotychczasowa historia problemu, tj. sformułowane dotąd poglądy filozoficzne na dany temat.

3. Piszesz, że wyniki eksperymentów podlegają interpretacji filozoficznej. Zgoda. Nie zwracasz jednak uwagi na fakt, że “hipotezy flozoficzne” wkraczają na scenę wcześniej, na etapie projektowania eksperymentu. Weźmy ekspeyment Libeta. Myślę, że sam projekt tego eksperymentu zakłada pewne tezy filozoficzne: że albo istnieje woluntarystycznie rozumiana wolna wola, albo wolna wola nie istnieje; że jeśli istnieje wolna wola, to akty woli są dla nas transparentne (uświadamiamy je sobie); itd. Jeśli mam rację, to mamy tu do czynienia z dodatkowym, bardzo ciekawym zapętleniem.

4. W tekście brak mi dobrego uzasadnienia, dlaczego przedmiotem analizy jest teoria LeDoux. Co więcej, zapowiadasz, że ją przedstawisz, ale wprowadzisz do niej kilka modyfikacji. Nie doszukałem się żadnej…

5. W podrozdziale o “trylogii normatywnej” mówisz o trzech elementach: rozumowaniach, emocjach i motywacjach. Natomiast modele sądu normatywnego opierają się na “sporze rozumu z emocjami”. Gdzie się gubią motywacje? Trochę je wykorzystujesz przy modelu racjonalnym, odróżniając motywy od racji, ale nie uzasadnia to mówienia o “trylogii”.

6. W opisie modelu Haidta pojawia się dziwne sformułowanie (pojęcie): “sąd moralny oparty na procesach interpersonalnych”. Czy chodzi o sądy moralne wydawane (podejmowane) w interakcjach z innymi, czy też o to, że źródłem takich a nie innych sądów są interakcje z innymi? Innymi słowy: czy sądy są reakcją czy skutkiem tych interakcji?

7. Nie jest dla mnie jasne, jak model konsensualny ma się do poprzednich, tzn. jak dokładnie układają się w nim relacje pomiędzy rozumem i emocjami.

8. W tekście brakuje jasnych, wydzielonych tez, które pozwoliłyby na odróżnienie (a) neurobiologicznej wizji człowieka od tej dziewiętnastowicznej oraz (b) trzech modeli sądu normatywnego. Są w tekście ciekawe tezy, np. że istnieją rozumowania nieświadome; niestety, teza ta nie jest wystarczająco wyróżniona i jest niedokładnie wyjaśniona. Brak też, z paroma wyjątkami, odniesień do ustaleń poprzedniego rozdziału.

9. Warto by podać jakiś przykład badań empirycznych, na których modele sądu normatywnego się opierają – to pozwoli zrozumieć, lepiej niż suchy opis, na czym polega budowanie “argumentu filozoficznego”, jakie są słabości i mocne strony tego procesu, itd.

Przepraszam, jeśli w powyższych uwagach są jakieś błędy gramatyczne, ortograficzne lub składniowe. Jeśli tak, to znaczy, że zbytnio zasugerowałem się wzorcem poprawności językowej rekonstruowalnym w oparciu o recenzowany tekst.

BB

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: