Uwagi do tekstu: A. Shaw, Neuroscience and Moral Philosophy: Applications and Exaggerations.

Uwagi do tekstu: A. Shaw, Neuroscience and Moral Philosophy: Applications and Exaggerations.

Autor podjął się zanalizowania w swojej przyszłej pracy niezwykle ciekawego zagadnienia, czyli związków pomiędzy moralnością i neuroscience. Od innych tekstów dotyczących tego tematu praca Autora odróżnia się interesującą perspektywą, z której związki będą badane związki pomiędzy nauką i moralnością. Już w pierwszy zdaniu wstępu (Intro) ujawnia główny pomysł swoich badań. Mianowicie, moralność z punktu widzenia nauk biologicznych będzie analizowana przez skonstruowanie (każdorazowo) wizji natury ludzkiej zakładanej przez różne systemy moralne z wizją natury człowieka, która zaczyna pojawiać się wraz z rozwojem neuroscience. Ten pomysł jest zdecydowanie najmocniejszym punktem pracy.

Krótkie streszczenie

W pierwszej części (“Moralities” and shifting conceptions of human nature) Autor omawiać będzie trzy grupy teorii moralnych i połączone z nimi koncepcje natury ludzkiej, są nimi koncepcje: (1) Klasyczne, (2) Scholastyczne/Religijne, (3) Oświeceniowe. W przypadku filozofów klasycznych centralnym pojęciem będzie pojęcie eudajmonii (Platon, Arystoteles, Stoicy). Z kolei analizy natury ludzkiej nazwane przez Autora Scholastycznymi/Religijnymi będą mocno uproszczone – jak sam Autor uczciwie zaznacza – oraz prowadzone głównie w oparciu o interpretację genezy i funkcji Siedmiu Grzechów Głównych i Dziesięciu Przykazań. Koniec części pierwszej to dwie, oświeceniowe wizje człowieka w systemach moralnych: (1) Kant/Locke – czyli prymat rozumu, (2) Hume/Smitch – zmiana wizji Kantowskiej poprzez dodanie do rozumu emocji i to im przyznanie pierwszorzędnej roli w formułowaniu sądów moralnych.

Druga część pracy (Neuroscientific Findings in relation to philosophical thories) polegać będzie na odniesieniu wyników rozważań w części pierwszej do relewantnych badań z zakresu neuroscience. Nie wiedzieć jednak czemu, kolejność pracy zostaje odwrócona i tym razem zaczynamy od Oświecenia, gdzie koncepcja Kanta/Smitha jest porównana z teorią modułu normatywnego zaproponowanej przez Damasio i Hausera. A prace Hume’a/Smitcha z pracami poświęconymi roli emocji w sądach normatywnych (Haidt), neuronom lustrzanym i reciprocity. Człowiek Scholastyczno/Religijny również znajduje potwierdzenie z neuroscience (Tancredi i wrodzone unikanie SGG etc.). Ostatnim punktem tej części jest więc Człowiek Klasyczny. Trzecia część pracy – Implikacje – zawiera podsumowanie dotychczasowych analiz przeprowadzonych przez Autora w poprzednich częściach tekstu, a także uwagę kilka interesujących wniosków do których odniosę się w Uwagach.

Uwagi

  1. Pomysł porównania koncepcji człowieka w neuroscience z wizjami natury ludzkiej różnych systemów moralnych jest na pewno wart przedyskutowania. Konkretne pytanie jakie się tutaj może pojawić będzie dotyczyło możliwości skonstruowania trzech ujęć natury ludzkiej (klasycznej, scholastycznej i oświeceniowej), które nie będą zbytnimi uproszczeniami. Pisanie o człowieku tylko w kontekście eudajmonii u Arystotelesa może być lekkim zafałszowaniem (zresztą Autor zdaje sobie z tego sprawę pisząc o koncepcji stoików jako lepszej, ponieważ nie dźwiga ona – w przeciwieństwie do Arystotelesowskiej – bagażu metafizycznego. No właśnie, czy na pewno nie dźwiga?
  2. Temat pracy może okazać się nieadekwatny – rozważania o wbudowanych skłonnościach do unikania zachowań zakazanych przez SGG, reciprocity, a nawet o neuronach lustrzanych wskazują na badania z zakresu teorii ewolucji a nie jedynie z neuroscience jak sugeruje tytuł pracy. Być może warto przemyśleć zmianę tytułu na coś takiego: Biological Sciences and Moral Philosophy: Applications and Exaggerations.
  3. W części drugiej pracy, a zwłaszcza w punkcie poświęconym klasycznym filozofom pojawiają się największe luki. Zdecydowanie za mało wyraźnie nakreślony jest tutaj klasyczny obraz człowieka i stosunkowo niejasno opisane zostały problemy wynikające z jego skontrastowania z naukami biologicznymi.
  4. Ostatnia część pracy wydaje się być niespójną z poprzednimi. Trudno zrozumieć dlaczego w tekście o moralności odnaleźć możemy przykłady tzw. philosophy in action w formie: neuroscience based lie detectors i  dyskusji nad charakterem kary w prawie karnym.
  5. Ponadto, uwaga, że prawie każdy system moralny (a więc prawie każdy obraz człowieka) może zostać wsparty wynikami badań empirycznych jest tylko częściowo prawdą. Należy raczej powiedzieć, że twierdzenia moralne różnych systemów mogą odnajdywać potwierdzenie w naukach biologicznych. Nie zmienia to faktu, że jedne mogą być potwierdzane mocniej, a drugie słabiej. Dlatego też obraz człowieka w moralności różnych wieków może być mniej lub bardziej adekwatny z punktu widzenia współczesnej nauki. A to jest już ciekawym wynikiem badawczym.
Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: