Archive for February, 2010


Contemporary Versions of Materialism: Psychophysical Identity, Supervenience, Eliminationism.

Stanisław Judycki

Zeszyty Naukowe KUL 38 / 1995 nr. 3-4 p. 46-61


The paper describes several versions of contemporary materialism. The materialism which is referred to in the text is connected with a philosophy of mind and mainly problems of mind, its physical character and its mental states are being discussed. The author starts from the division (or rather topology) of the motives leading to the materialistic position: 1. Those which come from the general physical assumptions. 2. Motives which come from certain analysis regarding functions of our notion apparatus in other fields than psychology and neurophysiology and from the conveyance of the results of such analysis to the philosophy of mind. 3. Motives which base on the successful inter-theoretical reductions and which assumes that those reductions can also be applied in the relations between psychological and physical phenomena. 4. Empirical reasons which refer to the results of neurophysiologic researches. The topology applied above is not very clear but it is getting clearer when it is commented in details.

Physicalism, which is understood philosophically so that all the objects that subsist are of the physical character or are combined with the other physical objects, is briefly described in the paper. More attention is devoted to the notion analysis. It leads to the theory of mental identity which is known in two versions: type-type identity and token-identity. In reference to the successful inter-theoretical reductions the most often cited example is the reduction of the so called phenomenological thermodynamics to statistic mechanics. The reductions are divided by the author in two categories: “soft” and “hard”. “Soft” reductions, to the contrary of “hard” ones, do not eliminate the old, reduced theories, but explain better observables. The empirical reasons also give rise to the identity theory. The most important facts are the discovered correlations between the neuronal activity and mental events.

The identity theory is criticized on the basis of the notion of “identity” explained by Leibniz. The apologetics answer that the mental states are not “beings”, which identity can be asserted, but rather are of logical (abstractive) character like the functional states of the whole organism. Things like “mousetrap” are identified by the description of its function. The same refers to the psychological notions. The adversaries of the functionalism rise two arguments: Robots posses all the function required to say that they also have “consciousness” what sounds strange. The another is the so called “knowledge argument”.  We cannot describe, only by its functions the phenomenon of sight to the person which was born blind.

The different materialistic position is supervenience.  The author recalls D. Davidson and its theory. Supervenience does not eliminate the mental events but claims only that they built over the physical foundation. Each change in the foundation causes change in the mental events.

At the end of the text the character of the so called “folk psychology” is commented together with the problem of mind – body and mind-mind relations.


On the basis of the text itself it is hard to indentify the position of the author. The text is purely descriptive and tries to present as comprehensible as possible the various ideas and solution of the contemporary problems of mind and body, emphasizing the materialistic approach. No conclusions are met at the end.


On Certain Implications of Non-linearity in Keynesianizm

On Certain Implications of Non-linearity in Keynesianizm

Aleksander Jakimowicz

Ekonomista 1 / 2009 p. 15-48


The paper consist of two parts. In the first one author presents to the readers some general information on the very modern and very peculiar approach to economy or rather to the macroeconomics’ modeling. This is set against the classical approach, which is more similar to the classical physic, closed within the borders of thermodynamics and the rule of energy preservation. The classical approach in the natural sciences looks for the simple linear interdependence within the limited number of variables. The economists who try to cope with the macro-relations in economy have used the same approach so far, unfortunately to no effect. No effect means that there were a lot of significant discrepancies between the mathematical models and economic reality. This gave rise to critic of the keynesizm. However modern approach in the natural science observe the enormous complexity of the explained phenomena and its chaotic character. This conclusions led to the discovery of the set of mathematical tools, useful to describe complexity and chaos. In the first part readers are getting familiar with the beginning of the researches over complexity and its first trials to use its results in very different fields of science. Interdisciplinary studies seem to become a prevailing model of practicing science contrary to what was suggested by Kuhn. We may learn that there also are researches regarding economics based upon the presumption that the economy itself constitutes a complex adaptive system (Gell – Mann) and its main feature (apart from its complexity) is that the set of principles describing the behavior of the system is not stable but evolves. The conclusion of the first part of the paper is that we may use some tools worked out due to describe complex system in order to formalize and correct some Keynes theorems e.g. the part of general theory of employment, interest and money which claims the existence of function binding domestic product with the aggregate consumption expenditures, investments and governmental expenditures. The application of those tools is theoretically allowed because of some logical homologies which are specified.

The second part of the text consists of the complex mathematical equations, where one of the main variable, significant in the model – ultimate consumption propensity is not stable but expressed with the nonlinear function. Depending on the parameters of that variable we may observe how the model work. The conclusion is that it works non-stable, typically for the chaotic models, and the relatively non-remarkable changes in the shape of consumption functions changes the macroeconomics indicators in the entirely unpredictable way.


The article is very interesting and convincing. Especially its first part where the most important features of the modern science and the most important problems of economics are accurately caught. The researches over complexity and chaotic systems, which were rather intuitively pointed by the greatest minds in the XX century (Popper) as the field that should be explored by the science, seem to be the most accurate direction, especially in economics. The conclusion however is not very encouraging. The so called “Lapunov time” determines the maximum period when, based on the model, any prediction of the variables’ values is possible.  Any extension over the Lapunov time leads us to terra incognita. The main thesis of Keynes, that the market may not spontaneously approaches the stability, therefore governmental intervention is required is undermined. Such intervention looks tricky and may lead the economy astray. His main adversary, Hayek, may have been right.


Draft paper – Neuroscience and Moral Philosophy: Applications and Exaggerations.

Very much a work in progress and intended as a discussion piece! The methodology of the paper will be to compare existing theories of morality with the findings of neuroscience and ethology in order to gauge which is more compatible. The implications, I feel, are the real crux of the paper – setting out the ground on which philosophy can play a valuable role.

Morality paper-outline


Re: Uwagi do tekstu: “L.Lazarz, Ignorance is bless. Ograniczenia wpływu nauk poznawczych na dziedziny normatywne.”

Jeszcze przed spotkaniem chciałbym odnieść się do głównego zarzutu wobec tekstu. Jak rozumiem chodzi o zarzut związany charakterystyką wiedzy i przypisaniem jej deterministycznego charakteru. Chciałbym rozróżnić wstępnie dwie kwestie.

(1)   Recenzent płynnie zamienia wywody o charakterze wiedzy na wywody dotyczące sposobu funkcjonowania umysłu. Specjalnie staram się pisać o wiedzy a nie o świecie jakim on jest, ponieważ są to dwie różne rzeczy. Nie piszę o funkcjonowaniu umysłu, czy szerzej świata (przypisując mu deterministyczny charakter) tylko o charakterystyce wiedzy, a postrzegam te dwie rzeczy jako zupełnie różne. Nie przesądzam w tej pracy jaki świat jest (deterministyczny czy nie) tylko o tym jak nam się ten świat jawi w tym co nazywamy wiedzą o świecie. Czyli nie traktuje o (świecie) tylko o (świecie + sposób ekstrakcji uogólnionej informacji o świecie z perspektywy poznawczych mechanizmów budowania wiedzy = reprezentacja świata w naszych umysłach). TO ostatnie jest ntak naprawdę jedynym dostępnym nam światem. Od poznawczej soczewki nie ma ucieczki.

(2)   Po drugie nieudolnie unikam pojęcia determinizmu (staram się pisać gdzie tylko  możliwe o STOPNIU WYMUSZANIA STANÓW RZECZY) ponieważ nawet jeśli traktuję nie o świecie a tylko o jego umysłowej reprezentacji to niekoniecznie używam terminu determinizm w klasycznym rozumieniu tego słowa. Nie chcę tracić miejsca na wywodu związane z determinizem, ale tak jak klasycznie go rozumiem, bardziej dotyczy koncepcji, z którą wiąże się przypisanie danym przyczynom jednoznacznych skutków. Np. Spinoza wykluczył w świecie istnienie przypadku i wolności. Używając pojęcia determinizm mam na myśli sytuację, w której dopuszczam, że nie potrafimy przewidzieć określonego skutku, ale jeśli posiadamy jakąś wiedzę to przynajmniej potrafimy szacowac pradopodobieńśtwo jego wystąpienia. W tym znaczeniu fundamentalne znaczenia ma właśnie przypadek, co stoi w sprzeczności z poglądami głoszonymi przez wielu deterministów (przynajmniej ich część)  a nie stoi w moim przekonaniu z interpretacjami wynikającymi z mechaniki kwantowej (zasad nieoznaczoności Heisenberga). Konia z rzędem dla tego kto poda mi przypadek uogólnionej wiedzy, które nie będzie mówiła, że pewien stan rzeczy wymusza (w takim czy innym stopniu) na inny stan rzeczy.

Taka interpretacja wiedzy powoduje, że jeśli mówimy o wiedzy o umyśle, to wiemy, że jakieś stany rzeczy określają przynajmniej prawdoponieńśtwo wystąpienia innych stanów rzeczy (np. zachowania). CO się dzieje między tymi „widełkami”, czy w ramach tych widełek jest wolna wola to sprawa wtórna, ale jeśli mamy wiedzę o mechanizmach podejmowania decyzji to jest ona (w świetle posiadanej wiedzy) jakoś tam determinowana (przynajmniej w części). Konkluzją artykułu jest stwierdzenie, że nawet taka sytuacja jest dla nas nie do zaakceptowania z przyczyn stojącących u podstaw systemów normatywnych. Nie stać nas na takie rozmycie kwestii wolnejwoli (ale niekoniecznie jej wykluczenie) bo prowadziłoby to to rozmycia min. kwestii odpowiedzialności.



Short review: Greene, J.D. 2003. From neural “is” to moral “ought”: what are the moral implications of neuroscientific moral psychology? Nature Reviews Neuroscience, Vol. 4, 847-850.


Greene, J.D. 2003. From neural “is” to moral “ought”: what are the moral implications of neuroscientific moral psychology? Nature Reviews Neuroscience, Vol. 4, 847-850.


More involvement of “emotional” structures of the brain when deciding about personal moral dilemmas is explained with evolutionary perspective. We evolved altruistic instincts that direct us to help others in dire need, but mostly when the ones in need are presented in an ‘up-close-and-personal’way.


The Author distinguish two type moral dilemmas;  the personal one (that it would be deeply wrong to abandon a bleeding stranger by the side of the road in order to preserve one’s leather car seats) and impersonal (that it is morally acceptable to spend money on luxuries when that money could be used to save the lives of impoverished people).

To explore difference between this two type of dilemmas the author,conducted a brain imaging study in which participants responded to the above moral dilemmas. The dilemma with the bleeding hiker is a ‘personal’ moral dilemma, in which the moral violation in question occurs in an ‘upcloseand-personal’ manner. The donation dilemma is an ‘impersonal’ moral dilemma, in which the moral violation in question does not have this feature. To make a long story short, he found that judgements in response to ‘personal’moral dilemmas,  compared with ‘impersonal’ ones, involved greater activity in brain areas that are associated with emotion and social cognition. Why should this be?

The Author uses an evolutionary perspective. As he noticed over the last four decades, it has become clear that natural selection can favour altruistic instincts under the right conditions, and many believe that this is how human altruism came to be. If that is right, then our altruistic instincts will reflect the environment in which they evolved rather than our present environment. With this in mind, consider that our ancestors did not evolve in an  environment in which total strangers on opposite sides of the world could save each others’ lives by making relatively modest material sacrifices. Consider also that our ancestors did evolve in an environment in which individuals standing face-to-face could save each others’ lives, sometimes only through considerable personal sacrifice. Given all of this, it makes sense that we would have evolved altruistic instincts that direct us to help others in dire need, but mostly when the ones in need are presented in an ‘up-close-and-personal’way.


Uwagi do tekstu: “L.Lazarz, Ignorance is bless. Ograniczenia wpływu nauk poznawczych na dziedziny normatywne.”

Celem pracy, zgodnie z jej tytułem, jest prezentacja stanowiska, zgodnie z którym wpływ nauk poznawczych na nauki normatywne jest mocno ograniczony.

Struktura pracy, w dużym skrócie, przedstawia się w sposób następujący: Autor zaczyna od uwag dotyczących deterministycznego charakteru wiedzy, następnie przechodzi do problemu nieprzyznawania statusu naukowości pewnym dziedzinom wiedzy z powodu konfliktu potrzeb (kosztów społecznych), następnie zaś pojawiają się szczegółowe analizy związane z ograniczeniami wpływu nauk poznawczych na nauki prawne.

Autor pracy dopuszcza się pewnych nieprecyzyjnych sformułowań. Mianowicie, w początkowych fragmentach tekstu dokonuje przeformułowania problemu z kwestii „wpływu nauk poznawczych na dziedziny normatywne„ na następujący: „wpływ wiedzy o umyśle na społeczeństwo.” Nie jest to jedynie prosta zmiana terminologiczna ponieważ zmienia się wraz z nią także przedmiot pracy. Nie jest to bowiem tekst – jak mógłby sugerować jego tytuł – o metodologicznych przeszkodach oddziaływania nauk poznawczych na nauki normatywne, a jedynie tekst o możliwych zagrożeniach dla nauk normatywnych związanych z przyjęciem pewnej koncepcji umysłu.

Po drugie, nie bardzo wiadomo w jakim kontekście używane jest pojęcie „umysłu” oraz co ono właściwie znaczy, a przecież jest ono kluczowe dla struktury argumentacji i oceny siły argumentów.

Jeżeli chodzi o strukturę tekstu można powiedzieć, że nie jest ona do końca oczywista. Mianowicie poświęcanie tak dużej ilości miejsca pewnej koncepcji wiedzy sprawia, że właściwa argumentacja pojawia się stosunkowo późno. Co więcej, fragment o wiedzy jest napisany niejasno, wręcz hasłowo, co stanowi przeszkodę w jego właściwym odbiorze a także ocenie tej części pracy.

Pod koniec tego fragmentu znajdują się uwagi o deterministycznym charakterze ludzkiej wiedzy, jako zbiorze „informacji dotyczących stopnia wymuszania jednych stanów rzeczy przez inne.” Wydaje się, że zostały pomieszane tutaj dwa porządki: (1) sposobu w jaki funkcjonuje nauka, (2) oraz jej interpretacji. Mianowicie, nauka nie jest deterministyczna, jedynie można przyjmować jej deterministyczną interpretację (a raczej deterministyczną interpretację świata fizycznego), ale można przyjąć również koncepcję przeciwną (pojawiają się wszakże indeterministyczne koncepcje umysłu budowane w horyzoncie osiągnięć mechaniki kwantowej). Argument za deterministycznym charakterem wiedzy jest więc argumentem filozoficznym, a nie pewnikiem wynikającym ze sposobu w jaki naukowcy próbują odczytywać świat.

W następnym punkcie pracy Autor stawia następujące pytanie: czy sam charakter wiedzy, która zostaje osiągnięta przez środowisko naukowe pomimo zaspokojenia potrzeb poznawczych może nieść ze sobą koszty zbyt duże do zapłacenia w danym momencie? Innymi słowy, czy zawsze powinniśmy zaspokajać własne potrzeby poznawcze?

Odpowiedź na powyższe pytanie, zwłaszcza w świetle nauk normatywnych, brzmi “nie”. Otóż w pracy zostaje postawiona teza, że deterministyczne wizje umysłu zaaplikowane do siatki pojęciowej prawa sprawią, że koszta tej aplikacji będą zbyt wielkie do poniesienia. W tym miejscu wypada zgodzić się z Autorem, chociaż może to być nie taka akceptacja, o którą Autorowi chodzi. Przedstawione w pracy argumenty nie przekreślają możliwości wykorzystania osiągnięć nauk poznawczych w naukach prawnych, raczej pokazują możliwą sprzeczność pomiędzy deterministyczną wizją umysłu a założeniami „dziedzin normatywnych”. Co więcej, tezy formułowane na gruncie kognitywistyki czy też neuronauk są tezami filozoficznymi, interpretacjami pewnych  faktów, są tak mocne, jak mocna jest argumentacja, która za nimi stoi. W przypadku deterministycznej wizji umysłu argumentacja ta nie wydaje się być przekonywująca.


Short Review – P S Churchland, The Impact of Neuroscience on Philosophy

The Impact of Neuroscience on Philosophy

Patricia Smith Churchland1,*

1Philosophy Department, University of California, San Diego, La Jolla, CA 92093, USA

Draws on a number of well known scientific findings in neurobiology in an attempt to show that moral philosophy requires a considerable overhaul in terms of its preconceptions and, indeed, that it can be replaced by the findings of neuroscience.


  • That in the history of science, ‘speculative philosophy’ has gradually been replaced by more and more exact ‘pure’ science.
  • That moral philosophers have generally felt that the findings of neuroscience are irrelevant to their own deliberations.
  • The differences in OT (Oxytocin) levels between prairie and montane voles manifest themselves in very different behavioural patterns: the former tend to be monogamous, mate for life and assist in rearing their young. The latter do not.
  • Also highlights the role of OT (used as a nasal spray) in fostering trust in interpersonal relations.
  • Uses these findings to posit that ‘attachment, and its cohort, trust, are the anchors of morality; the reward systems tune up behavioral responses’.
  • Gives a far from convincing counter argument to the unique nature of human morality – the fact that humans have a long history of conflict and immorality and that universal human rights is only a relatively recent invention – and argues that ‘biologically rooted dispositions explain extending social attachment beyond kin and clan’.
  • Finishes with an explanation of the importance of mimicry in building trust and acceptance.


  • Some intriguing scientific findings – particularly those involving OT – and certainly gives attention to the importance of trust in moral philosophy, something which has often been overlooked.
  • I feel she perhaps misses the real unique aspect of human morality and actions – our ability to stimulate ourselves. By this rather gnomic pronouncement I mean that whereas animals act in response to internal stimuli (e.g. a rush of adrenaline causes them to fight or flee), we are able to perform actions which cause these internal stimuli – we decide that we trust someone and this produces heightened OT levels.

L.Lazarz, Extremes meet each other. Artificial General Intelligence versus Philosophy of law.

Extremes meet each other. Artificial General Intelligence versus Philosophy of law.


L.Lazarz, Ignorance is bless. Ograniczenia wpływu nauk poznawczych na dzieidziny normatywne.

Ignorance is bless_Ograniczenia wpływu nauk poznawczych na dzieidziny normatywne.


Tekst jest może nieco “publicystyczny”, ale inspirowany ostatnią rozmową i omawianiem tekstu Radka. W skrócie wyraża on pewien sceptycyzm co do ewentualnych rewolucji na gruncie prawa w związku z posiadaniem przez nas coraz większej wiedzy o ludzkim umyśle.  W skrócie próbuje wykazac dlaczego neurolaw jest skazana na pewną “niszowość”. Wybaczcie trochę uogólnień, ale nie miałem wiele czasu:)



R. Zyzik – Neurolaw. Nowy nurt w filozofii prawa

W załączniku znajduje się artykuł wprowadzający w tematykę z zakresu Neurolaw.